ذبيح الله صفا

1537

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

سمرقند 14 - حكايت قاسم ديوانه 15 - حكايت كل ترك 16 - حكايت عبد الله 17 - حكايت مرد پير هيمه‌كش 18 - حكايت عظيم الملك 19 - حكايت پادشاه بصره 20 - حكايت رئيس موصل 21 - قصهء حجاج 22 - حكايت شهزاده بهرام و گل‌اندام 23 - حكايت مرد نيشابورى در بلاد عراق 24 - حكايت خاور شاه پادشاه . شرح اين مجموعه در فهرست كتابخانهء ديوان هند ذيل شمارهء 799 ملاحظه مىشود « 1 » . مجموعهء ديگرى بشمارهء فهرست 803 در كتابخانهء ياد شده موجودست « 2 » حاوى سه داستان مشهور كه نخستين آنها قصهء فيروز شاه پسر پادشاه بدخشان است كه از آن نسخه‌هاى مستقل در دستست و پيش ازين بدان اشاره كرده‌ام . دوم قصهء حسن‌آرا و سوم قصهء مدهمالت ( - مدهومالت ) كه دربارهء آن سخن خواهم گفت . از مجموعه‌هاى قابل ذكر ديگر تحفة الحكايات است كه در فهرست كتابخانهء ديوان هند بشمارهء 827 معرفى شده « 3 » و مجموعه‌ييست از هفت حكايت تأليف برهمن حصارى در سال 1123 بعهد پادشاهى شاه عالم بهادر شاه ( 1119 - 1124 ه ) در شاهجهان‌آباد . يكى ديگر از اين گونه مجموعهء قصه‌ها كه در عهد صفوى فراهم آمده و نسخه‌يى از آن بشمارهء 237 . Or در كتابخانهء موزهء بريتانيا موجودست ، آنست كه محمد كاظم بن ميرك حسين مظفرى سجاوندى متخلص به حبى گرد آورده است . حبى در مقدمهء كوتاهى كه بر اين مجموعه نوشته گفته است كه اين « حكايات عجيب و غريب » را در هفتاد سالگى فراهم آورده و آنها را كه در مجالس بزرگان شنيده بانشاء صحيح و فصيح تحرير نموده است . پس اين افسانها از جملهء قصه‌هاى رايج زمان بود كه بنابر رسم قديم تحرير ادبى يافته

--> ( 1 ) - بنگريد بفهرست كتابخانهء ديوان هند ، تأليف هرمان اته ، ج 1 س 527 . ( 2 ) - ايضا س 528 - 529 . ( 3 ) - ايضا س 535 .